การใช้ยา ก็เพื่อการรักษาโรค แต่กลับกลายเป็นว่า มีการใช้ยาอย่างไม่ถูกต้อง ด้วยเหตุผลต่างๆ ซึ่งนอกจากไม่ช่วยในการรักษาแล้ว ยังทำให้เชื้อดื้อยา และส่งผลต่อร่างกายของเรา นอกจากนี้ ยังมีการได้รับยาตกค้างจากอาหาร  ทำให้ปัญหาการใช้ยา ได้มีการศึกษาวิจัย และ นำไปสู่คำว่า “การใช้ยาไม่สมเหตุผล” และ มีการขับเคลื่อนสู่นโยบายเพื่อให้เกิด “การใช้ยาอย่างสมเหตุผล”

องค์การอนามัยโลกมีคำจำกัดความของ “การใช้ยาอย่างสมเหตุผล” ไว้ว่า คือ “ผู้ป่วยได้รับยาที่เหมาะสมกับปัญหาสุขภาพ โดยใช้ยาในขนาดที่เหมาะสมกับผู้ป่วยแต่ละราย ด้วยระยะเวลาการรักษาที่เหมาะสม และมีค่าใช้จ่ายต่อชุมชน และผู้ป่วยน้อยที่สุด” (1) จะเห็นว่า การใช้ยาอย่างสมเหตุผล จึงประกอบด้วย พฤติกรรมการใช้ยา และระบบการบริการสุขภาพ

ภาพ : http://haamor.com/

ในประเทศไทย มีกระบวนดำเนินงานเพื่อแก้ไขปัญหามาอย่างต่อเนื่องและเอาจริงเอาจัง ทั้ง การใช้ยา  เชื้อดื้อยา ผลกระทบจากการใช้ยา  ซึ่งนอกจากพบปัญหาพฤติกรรมการใช้ยา การจ่ายยา การขายยา การตลาดยา ความรู้ ทัศนคติ ความเชื่อ ต่างๆแล้ว ยังพบว่าเป็นปัญหาที่มีสาเหตุมาจาก ยาตกค้าง จากอาหาร  ซึ่งมีการใช้ในภาคเกษตร และผลจากสิ่งแวดล้อม รวมทั้งกระบวนการแปรรูปอาหารที่อาจยังคงมีสารเคมีตกค้างหรือยาตกค้าง นอกจากนี้ ปัญหาการใช้ยา ยังพบว่า มีผลกระทบจากยา ส่งผลต่อผู้ป่วยและผู้บริโภค ซึ่งมาจากการใช้ยาปฏิชีวนะ หรือยาฆ่าเชื้อ เป็นส่วนผสม ในผลิตภัณฑ์ต่างๆมากมาย 

 การเคลื่อนไหวดำเนินการดังกล่าว ก็มีความชัดเจนถึงการแก้ไขในระดับชาติ คือ  รัฐบาลตั้งเป้าลดป่วยจากเชื้อดื้อยา 50% ภายในปี 5 ปี ลดการใช้ยาต้านจุลชีพในคน 20% ในสัตว์ 30% (2) โดยให้ทุกภาคส่วนเร่งรณรงค์เผยแพร่ความรู้ ลดการใช้ยาไม่สมเหตุผล โดยเฉพาะ อาการป่วย จากโรคหวัด ท้องเสียและมีบาดแผลซึ่งไม่ต้องใช้ยาปฏิชีวนะ  ทั้งนี้ มีการศึกษาพบว่า ในแต่ละปีคนไทยติดเชื้อแบคทีเรียดื้อยาประมาณ 88,000 คน เสียชีวิตจากเชื้อดื้อยาอย่างน้อยปีละ 20,000 - 38,000 คน ซึ่งมากกว่าผู้เสียชีวิตจากโรคหัวใจขาดเลือดและผู้เสียชีวิตจากอุบัติเหตุการขนส่ง และยังส่งผลให้ผู้ป่วยที่ติดเชื้อดื้อยาต้องอยู่ในโรงพยาบาลโดยรวมนานขึ้น 3.24 ล้านวัน หรือเฉลี่ยคนละ 24 - 46 วัน (2)

ปัญหาการใช้ยา เกี่ยวข้องกับหลายเรื่อง แต่ในฐานะผู้ป่วย และผู้บริโภค เราควรมาทำความเข้าใจและตรวจสอบตนเองหรือคนในครอบครัว ถึงพฤติกรรมการใช้ยา ซึ่งมีการศึกษาและรวบรวมไว้ โดยชี้ถึง 10 พฤติกรรมการใช้ยาไม่สมเหตุผลที่พบบ่อย(3) ดังนี้ 1) ปรับขนาดยาเองตามใจชอบ ด้วยความเชื่อที่ว่ารับประทานยามากไม่ดี เมื่ออาการดีขึ้นแล้วก็หยุดยาเอง 2) นำยาของคนอื่นมาใช้  3)ไม่พร้อมฟังคำอธิบายจากเภสัชกร  4) เก็บยาไม่ถูกต้อง  5) ไม่ดูวันหมดอายุเวลาซื้อยา  6) ลืมรับประทานยา  7)ใช้ยาไม่ถูกต้อง  8)ไม่นำยาเก่ามาด้วยเวลามารักษาตัวในโรงพยาบาล  9) ชอบไปรับการรักษาจากหลายสถานพยาบาล ทำให้ได้รับยาซ้ำซ้อน 10) เชื่อว่าการใช้ยาดีกว่าการป้องกันการเกิดโรค 

ดังนั้น ไม่ว่าเราจะป่วยมาก ป่วยน้อย หรือ มีญาติพี่น้อง คนใกล้ชิด และผู้คนในสังคม อย่างน้อยเราควรตรวจสอบพฤติกรรมการใช้ยาของเรา และช่วยกันขับเคลื่อนแก้ไขปัญหาการใช้ยา เพื่อให้ การใช้ยา เป็นไปอย่างสมเหตุผล

 

อ้างอิง

(1) http://drug.fda.moph.go.th/

(2) http://manager.co.th/QOL/ViewNews.aspx?NewsID=9590000115651

(3) http://www.somdej.or.th/index.php/2016-11-07-03-53-05

 

สกู๊ปพิเศษ
ข่าวเขียวมะกอก
เทียนตาตั๊กแตน..เครื่องเทศมีบทบาทสำคัญไม่น้อย นอกจากใช้ในอาหาร ยังใช้เป็นยาหลัก เช่น กลุ่มเครื่องเทศที่ใช้เป็นยา
ข่าวเขียวมะกอก
ผักผลไม้ห้าสีมีประโยชน์..การรับประทานผักและผลไม้หลากสี เป็นการช่วยให้ร่างกายได้รับประโยชน์จากสารอาหารในผักต่างชนิดกัน
ข่าวเขียวมะกอก
เสี้ยว..พืชตระกูล เสี้ยว ชื่อวิทยาศาสตร์ขึ้นต้นด้วย Bauhinia พบว่ามีอยู่ ถึง 500 ชนิด เป็นพืชพื้นถิ่นของเอเชีย Family Leguminosae ที่รู้จักกัน
ข่าวเขียวมะกอก
ใบบัวบกเป็นพืชที่เหมาะสำหรับเตรียมเป็นเครื่องดื่มและอาหารหรือเป็นผัก ช่วงอากาศร้อน ช่วงเที่ยง ถึงบ่ายสอง..
ข่าวเขียวมะกอก
ข่อยในตำรายา..ข่อย Streblus asper Lour. ตระกูล Moraceae เป็นไม้มีค่า นับแต่ในอดีตมา แต่ปัจจุบัน ไม่ค่อยมีการนำมาใช้ประโยชน์ ข่อยที่มีกล่าวเล่าขานถึงคุณประโยชน์
ทั้งหมด
บทความ / เรื่องน่ารู้
ข่าวเขียวมะกอก
KM กับสื่อดิจิทัล ผลงานเพื่อการเรียนการสอน..การนำแนวคิดการสื่อสารดิจิทัล มาเป็นกระบวนการพัฒนางานที่มีมิติหลากหลาย เป็นทิศทางที่มองมุ่งถึงประโยชน์..
ข่าวเขียวมะกอก
กิจกรรมเตรียมความพร้อมนักศึกษาชั้นปีที่ 1 ปีการศึกษา 2560 สู่รั้วเขียวมะกอก วันที่ 1 และ 3 สิงหาคม 2560 ณ ห้องสสี และห้องคอมพิวเตอร์ คณะเภสัชศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่"
ข่าวเขียวมะกอก
การเผยแพร่ความรู้สารเคมีอันตราย ในผลิตภัณฑ์ครัวเรือน..ผลิตภัณฑ์ใช้ในบ้านที่มีส่วนประกอบของสารเคมีอันตราย นับเป็นกลุ่มที่ต้องระวังความปลอดภัย ตั้งแต่การเลือกซื้อ วิธีการใช้ การเก็บรักษา และข้อควรระวัง
ข่าวเขียวมะกอก
โคกกระออม..ฤดูกาลนี้ ใบไม้เริ่มเปลี่ยนเป็นสีเหลือง ร่วงโรย เริ่มย่างเข้าสู่ฤดูร้อน มีต้นไม้ใบหญ้าบางชนิดเริ่มเจริญงดงาม ให้คุณประโยชน์แก่เรา
ข่าวเขียวมะกอก
"ยาแก้ห้าต้น" ในบรรดา ยาล้านนา ผู้รู้ได้กล่าวไว้ว่า ยาแม่หรือยาหลักที่ควรมีไว้ ได้แก่ ยาแก้ห้าต้น ยาศรีมูลน้อย ยาศรีมูลหลวง ยาตรัสสมูล ..
ทั้งหมด
ผู้สนใจเข้าศึกษา

PHARMACY@CMU

คณะเภสัชศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่

Copyright © 2015 Faculty of Pharmacy Chiang Mai University, All rights reserved.
by Information Technology Service Center

Faculty of Pharmacy Chiang Mai University
239, Suthep Road, Muang District, Chiang Mai
Thailand, 50200

ติดต่อสอบถาม โทรศัพท์  053-944342-3  โทรสาร  053-944390