เปิดโลกเขียวมะกอก
   

เภสัช มช.พร้อมนำผลวิจัย พืชหอมเพื่อสุขภาพสู่ชุมชน

เครื่องหอม ยาดม ยาลม ยาหอม เป็นของคู่บ้านมาแต่โบราณ กลับมามีชีวิตชีวาอีกครั้ง เมื่อศูนย์วิจัยสมุนไพรภาคเหนือ คณะเภสัชศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ นำมาศึกษาวิจัยคู่กับการส่งเสริมพืชหอมล้านนามานานปี พร้อมนำผลการวิจัยสู่ชุมชนแล้ว

ผศ.ดร.ภญ.สุนีย์ จันทร์สกาว หัวหน้าศูนย์วิจัยสมุนไพรภาคเหนือ เผยว่า ศูนย์วิจัยสมุนไพรภาคเหนือ คณะเภสัชศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ ได้ดำเนินการวิจัยสมุนไพรพื้นบ้านในตำรับยาพื้นบ้านล้านนา และพืชหอมล้านนาเพื่อใช้ในผลิตภัณฑ์สปา ตั้งแต่ปี พ.ศ. 2547 – ปัจจุบัน โดยงบประมาณสนับสนุนจากงบพัฒนากลุ่มจังหวัดภาคเหนือตอนบน พบคุณค่ามหาศาลของพืชหอม ที่จะนำมาส่งเสริมสุขภาพและฟื้นฟูพืชหอมล้านนาและพืชหอมท้องถิ่นของไทย จึงได้ร่วมกับสำนักงานสาธารณสุขจังหวัดเชียงใหม่ นำผลจากการศึกษาและประสบการณ์ในการดำเนินการวิจัยที่ผ่านมา ทำการพัฒนารูปแบบและวิธีการที่เหมาะสมในการเผยแพร่ต่อบุคลากร ในโรงพยาบาลส่งเสริมตำบล ( รพ.สต.) กลุ่ม อสม. องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น , เครือข่ายชุมชนและกลุ่มผู้สนใจทั่วไป โดยจัดทำโครงการการอบรมการผลิตผลิตภัณฑ์พืชหอมเพื่อสุขภาพ ในวันเสาร์ที่ 10 มีนาคม 2555 ตั้งแต่เวลา 08.00-16.00 น. ณ คณะเภสัชศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่

              
               

ซึ่งจะเป็นการแลกเปลี่ยนเรียนรู้การใช้พืชหอมในตำรับยาหอม ยาลม ยาหอมในบัญชียาหลัก ยาสามัญประจำบันแผนโบราณ พืชหอมล้านนา ผลิตภัณฑ์ไล่แมลง และผลิตภัณฑ์สปาจากพืชหอมไทย โดยผู้เข้าร่วมการอบรมจะได้ฝึกปฏิบัติด้วยตนเอง เป็นการเรียนรู้กระบวนการในการผลิต การควบคุมคุณภาพ ของผลิตภัณฑ์จากพืชหอม และจะได้แลกเปลี่ยนเรียนรู้ ประสบการณ์การรักษาผู้ป่วยด้วยยาแผนไทย นอกจากนี้ ยังเป็นการส่งเสริมเครือข่ายชุมชน,รพ.สต.,อสม.และองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น ในการส่งเสริมสุขภาพ และการพึ่งตนเองระดับชุมชน

ผศ.ดร.ภญ.สุนีย์ กล่าวเพิ่มเติมว่า ปัจจุบันกระแสของการใส่ใจในการดูแลสุขภาพตนเองของประชากรไทยมีมากขึ้น ทำให้สมุนไพรไทยและการแพทย์แผนไทยรวมถึงการแพทย์พื้นบ้านกลับมาเป็นที่สนใจของคนไทย เนื่องจากความหวั่นเกรงถึงผลข้างเคียงของการใช้ผลิตภัณฑ์จากสารเคมี และผลิตภัณฑ์ที่นำเข้าจากต่างประเทศมีราคาแพง ทำให้ประชาชนส่วนหนึ่งไม่สามารถเข้าถึง ประกอบกับพื้นฐานของการแพทย์แผนไทยและการแพทย์พื้นบ้านมาจากหลักความเชื่อ ทางศาสนาผสมกลมกลืนกับการดูแลตนเองด้วยภูมิปัญญาท้องถิ่น เพื่อให้มีผลการรักษาทั้งทางร่างกายและจิตใจ ทำให้ชุมชนมีการส่งเสริมการใช้และการผลิตสมุนไพรและผลิตภัณฑ์จากสมุนไพรอย่างมากมายทั้งสมุนไพรเดี่ยว และสมุนไพรตำรับ เพื่อรักษาโรคและส่งเสริมสุขภาพ

ซึ่งที่จริงแล้วพืชหอมเป็นสมุนไพรกลุ่มหนึ่งที่มีความสำคัญ คนไทยรู้จักใช้ประโยชน์ของพืชหอมและน้ำมันหอมระเหยมาตั้งแต่ยุคโบราณ โดยใช้เป็นเครื่องหอม น้ำหอม เครื่องสำอาง ปรุงอาหาร รวมทั้งเป็นยารักษาโรค ซึ่งในปัจจุบันรัฐบาลมีนโยบายส่งเสริมการใช้ภูมิปัญญาการแพทย์แผนไทย และสมุนไพรในระบบสุขภาพแห่งชาติ ยาแผนไทยดั้งเดิมและยาที่พัฒนาจากสมุนไพรที่มีการพัฒนารูปแบบ ถูกบรรจุในบัญชียาหลักแห่งชาติ เพื่อใช้ในสถานพยาบาลทุกระดับ และในงานสาธารณสุขมูลฐาน ในตำรับยาสามัญประจำบ้านแผนโบราณหลาย ๆ ตำรับ โดยเฉพาะในกลุ่ม ยาหอม ยาธาตุ มีสมุนไพรในกลุ่มพืชหอมเป็นองค์ประกอบหลัก นอกจากนี้พืชหอมยังมีบทบาทในชีวิตประจำวันในอีกหลาย ๆ ด้าน เช่น ผลิตภัณฑ์ไล่แมลง ผลิตภัณฑ์เพื่อคลายความเครียด

อีกทั้งตำรับยาไทยหรือตำรับยาพื้นบ้านนั้นเป็นทั้งศาสตร์และศิลป์ ปัจจุบันนับวันจะสูญหายไปเรื่อย ๆ เนื่องจากผู้ใช้ขาดความเชื่อมั่นเพราะยังขาดความรู้ ความเข้าใจในการเลือกใช้ ตลอดจนไม่แน่ใจในแหล่งที่มา กระบวนการผลิต ของผลิตภัณฑ์ดังกล่าว ทั้ง ๆ ที่ตำรับยาไทยจากภูมิปัญญานั้นใช้ได้ผลในการรักษา ซึ่งน่าจะเป็นทางเลือกของการดูแลสุขภาพเบื้องต้นของประชากรไทย โดยเฉพาะในชนบทที่ห่างไกล และกลุ่มผู้ที่ต้องการใช้ผลิตภัณฑ์จากธรรมชาติในการดูแลรักษาสุขภาพ นอกจากนี้ผลิตภัณฑ์สมุนไพรในกลุ่มอื่นที่มีแพร่หลายในท้องตลาดปัจจุบัน ส่วนหนึ่งยังพบปัญหาในเรื่องคุณภาพ

การอบรมในครั้งนี้ ศูนย์วิจัยสมุนไพรภาคเหนือ ได้เรียนเชิญผู้ว่าราชการจังหวัดเชียงใหม่ มาเป็นประธานในพิธี ซึ่งที่ผ่านมาจังหวัดเชียงใหม่ ได้ให้การสนับสนุนการศึกษาวิจัยด้านสมุนไพรล้านาพัฒนาร่วมกับกลุ่มจังหวัดภาคเหนือตอนบนโดยตลอดมา

เพื่อให้การอบรมเป็นกระบวนการเรียนรู้ในส่วนที่เกี่ยวข้องด้วย จึงจะมีการให้ความรู้เรื่อง ผลิตภัณฑ์ยาหอม เลือกซื้อเลือกใช้อย่างไร ให้ได้คุณภาพ และมีความปลอดภัย โดย ภก.พิสณฑ์ ศรีบัณฑิต และ ภก.พลแก้ว วัชรชัยสุรพล และรับฟังประสบการณ์การรักษาผู้ป่วยด้วยยาแผนไทย โดย นพ.วีรพัฒน์ เงาธรรมทัศน์

ส่วนการฝึกปฏิบัติจะประกอบด้วยหลักสูตรเบื้องต้น 5 เรื่องคือ (1) พืชหอมในบัญชียาหลักสมุนไพรในยาหอมนวโกฐ และวิธีการเลือกยาหอมที่มีคุณภาพ โดยวิทยากร รศ.ดร.ภญ.พาณี ศิริสะอาด (2) พืชหอมไล่แมลงและผลิตภัณฑ์ โดยการฝึกปฏิบัติทำสเปรย์ , ยาหม่องตะไคร้ต้น , สมุนไพรไล่แมลงรวมทั้งศึกษาชนิดของพืชไล่แมลง โดยวิทยากร รศ.ภก.ปราโมทย์ ทิพย์ดวงตา (3) สปาในบ้านด้วยพืชหอมไทย โดยการฝึกปฏิบัติทำสมุนไพรแช่เท้า , สมุนไพรอาบ/อบ , ยาดมสมุนไพร , น้ำมันนวดไพลโดยวิทยากร ผศ.ดร.ภญ.สุนีย์ จันทร์สกาว (4) มาตรฐานการเตรียมสมุนไพร ,การเตรียมยาธาตุบรรจบการศึกษายาสามัญแผนโบราณ และเตรียมน้ำกระสายยาที่เหมาะกับการใช้ยาแต่ละชนิด โดยวิทยาการอ.ชัยยง ธรรมรัตน์ และ(5) การเตรียมยาลมพื้นบ้านล้านนา และพืชหอมล้านนา โดยวิทยากร พ่อหมออินสม สิทธิตัน

 




“ซึ่งหลักสูตรดังกล่าวจะเป็นแนวทางสำคัญที่ผู้เข้าร่วมอบรมจะได้นำไปใช้ประโยชน์ต่อตนเอง และการขยายผลในชุมชนของกลุ่ม รพ.สตและ อสม.ใน การนำองค์ความรู้ที่ได้ไปแนะนำการใช้สมุนไพร ผลิตภัณฑ์สมุนไพร ในชุมชนอย่างถูกต้อง ตลอดจนสามารถผลิตผลิตภัณฑ์จากพืชสมุนไพรพื้นบ้าน เพื่อใช้ดูแลสุขภาพได้อย่างถูกต้องตามหลักเกณฑ์วิธีการผลิตที่ดี มีคุณภาพ ตระหนักถึงความปลอดภัยทั้งของตนเองและผู้บริโภค และสามารถกระตุ้นให้ชุมชนเห็นความสำคัญของการอนุรักษ์ภูมิปัญญาท้องถิ่นและทรัพยากรธรรมชาติ นอกจากเครือข่าย รพ.สต.อสม.และเครือข่ายชุมชนแล้ว เรายังเปิดรับสมัครจากผู้สนใจทั่วไป ซึ่งหากสนใจสมัครเข้าร่วมการอบรม หรือ ต้องการรายละเอียดเพิ่มเติม ได้ที่ www.pharmacy.cmu.ac.th หรือ ติดต่อมาได้ที่ ๐๕๓-๙๔๔๓๕๖ , ๐๘๙-๘๕๐๖๕๙๐ หรือ e-mail: pharpost@gmail.com ” ผศ.ดร.ภญ.สุนีย์ จันทร์สกาว กล่าวทิ้งท้าย

- กำหนดการ การฝึกอบรมการผลิตผลิตภัณฑ์พืชหอมเพื่อสุขภาพ วันเสาร์ที่ ๑๐ มีนาคม ๒๕๕๕ ณ คณะเภสัชศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ อ. เมือง จ.เชียงใหม่

  : บทความ : สุภฎารัตน์ สุธีพรวิโรจน
  : ภาพ : สุภฎารัตน์ สุธีพรวิโรจน์
 
---------------------------------------------------------------------------------
เปิดโลกเขียวมะกอก

Share |
 

เปิดโลกเขียวมะกอก