เปิดโลกเขียวมะกอก
   

สงสัยเรื่องการใช้พลาสติก (จบ)

เรื่องใหญ่ที่เห็นได้ชัดเจนเกี่ยวกับพลาสติก คือ ปัญหาโลกร้อน ปัญหาขยะ ทั้งปริมาณ การกำจัด การใช้ทรัพยากร การใช้พลังงานสิ่งแวดล้อม มลพิษ และน่าเป็นห่วงอย่าง เพราะยิ่งนับวันขอบเขตของการใช้พลาสติกก็ยิ่งมีมากขึ้นทุกมิติ แม้ว่าจะการผลิตวัสดุที่ใช้แทนพลาสติก แต่ก็ยังไม่เพียงพอ และยังมีข้อจำกัดในการใช้ อย่างไรก็ตาม ทิศทางทดแทนพลาสติกเป็นทิศทางที่ถูกต้อง ซึ่งต้องพัฒนาและขยายขอบเขตให้กว้างขวาง

ส่วนเรื่องพลาสติกกับสุขภาพ และการคุ้มครองผู้บริโภค แม้ว่าจะมีผลการวิจัยออกมามากมายถึงความเป็นอันตรายต่อสุขภาพ มีกฎหมายกำกับดูแล มีการรณรงค์ ให้ความรู้ ให้คำเตือน แต่ความตระหนักรู้ และการจัดการให้เหมาะสม ยังต้องช่วยกันคิดอีกมาก ในทุกระดับ

เริ่มจากการปรับความคิดและค่านิยมที่จะนำพาให้ใช้พลาสติกมากขึ้น เช่น ชอบความง่าย สบาย สะดวก ต้องพลาสติก ต้องโฟม ต้องอาหาร เครื่องดื่มสำเร็จรูป เกิดความเคยชิน เกิดความเสียดาย ใช้แล้วใช้อีก คิดว่าไม่เห็นอันตรายอะไร คิดว่าใครๆก็ใช้ ไม่เห็นอันตรายอะไร เป็นต้น หรือเด็กชอบกินขนมกรุบกรอบ ชอบเครื่องดื่มประเภทกระป๋อง ขวดพลาสติก ง่ายดีตกไม่แตก

ซึ่งหากเราปรับเปลี่ยนความคิด และปรับพฤติกรรมการใช้พลาสติก เราก็จะเห็นหลายประเด็นที่ เราควรตระหนักและหาทางแก้ไข หรือลดปัญหาร่วมกัน เช่น ลองสังเกตในสังฆทาน จะพบว่ามีกลิ่นปนเปื้อนกลิ่นผงซักฟอกในขวดน้ำ หรือ ขวดน้ำในสังฆทานบางครั้งก็มีติดสีเหลืองจากพลาสติกหุ้มสังฆทาน ขวดน้ำในรถ โฟมใส่อาหารทอด เป็นต้น

อาหารว่าง อาหารกลางวันที่เป็นอาหารกล่อง การประชุม หรือในงานต่างๆ เดี๋ยวนี้งานปอยงานบุญ ก็มีการใช้พลาสติกบรรจุอาหาร ขนมเยอะมาก จนเป็นขยะมากมายเกลื่อนวัด แม้ในงานกิจกรรมในโรงเรียน ในชุมชน ในงานสาธารณะ ก็มีการใช้โฟม ใช้พลาสติก แล้วจะแก้ไขได้อย่างไร จะมีแนวทางอย่างไร เช่น งานวัดบ้านเรา จะลดการใช้พลาสติก จะลดได้อย่างไร จะรณรงค์อย่างไร จะมีข้อปฏิบัติอย่างไร หากจำเป็นต้องใช้ จะมีการจัดเก็บขยะอย่างไร เช่น แทนที่จะทิ้งแบบทรงกล่องเดิม ก็ให้หักแยกฝาบนออกมาซ้อนกัน จะลดพื้นที่การเก็บ หรือมีข้อกำหนดให้พ่อค้าแม่ค้าที่มาขายในงานปอย ใช้พลาสติกที่ได้มาตรฐาน ใช้เหมาะสมกับอาหารหรือเครื่องดื่ม และต้องมีการเตรียมถุงขยะให้ลูกค้าด้วย อาหารกล่อง ต้องดูว่าเป็นอาหารประเภทใด หากเป็นอาหารที่มีไขมัน ควรต้องกำหนดให้รองพลาสติกแบบร้อน ทั้งก้นกล่องและฝากล่อง ส่วนช้อนพลาสติกห้ามวางบนอาหาร ต้องวางในช่องที่มีพลาสติกกั้นเป็นต้น ส่วนงานประชุมของ อบต. อาจมีข้อกำหนดลดใช้โฟม เพื่อเป็นแบบอย่างให้ชุมชน

สถานที่ เช่น วัด สถานที ่ท่องเที่ยว ธรรมชาติป่าเขา บางทีพบซองขนม ขวดน้ำเกลื่อนดอย เพราะเรานำพลาสติกขยะเหล่านี้ไปยังที่อยู่ของเรา ในป่าในเขา และก็มีปัญหาการจัดเก็บขยะ การเผาขยะตามมา

ต้องตระหนักว่าถึงความเป็นอันตรายของพลาสติก ให้แน่ใจว่าสินค้าต้องได้มาตรฐาน การใช้ต้องถูกประเภท พลาสติกแต่ละชนิดมีข้อจำกัดการใช้งาน มีอายุการใช้งาน เปลี่ยนรูป เปลี่ยนสี มีรอยขีด รอยแตกงา ต้องทิ้งทันที และต้องแยกขยะ เพื่อให้มีนำไป รีไซเคิล ขยะพลาสติกในบ้าน ในวัด ในชุมชน ในโรงเรียน ในสถานที่ราชการ ในสถานศึกษา ในอาคารร้านค้า สถานที่สาธารณะใดๆ เป็นตัวที่บ่งชี้ส่วนหนึ่งของสุขภาวะได้ระดับหนึ ่ง เช่น บ้านใดมีซองขนมมาก ลูกหลานก็เสี่ยงต่อความอ้วน ฟันผุ โรคไต กินอาหารเครื่องดื่มสำเร็จรูปมาก พลาสติกและโฟมก็มาด้วย แถมอาหารและเครื่องดื่มสำเร็จรูปยังสร้างความเสี่ยงให้สุขภาพอีก

เมื่อเราปรับความคิดได้ เราก็เห็นทางเลือก ทั้งเลือกวัสดุ และการลดใช้ เช่น ใช้ใบตอง แม้ว่าจะเป็นขยะเหมือนกัน แต่ก็ย่อยสลายง่าย ใช้ตะกร้า ใช้ถุงผ้า ลดการกินอาหารเครื่องดื่มสำเร็จรูป หากจำเป็นซื้อ ควร เลือกซื้ออย่างพิถีพิถัน ส่วน ผู้ประกอบการ พ่อค้าแม่ค้า ควรเอาใส่ใจความปลอดภัยของผู้บริโภค และต้องทำตามกฎหมายหรือข้อกำหนดเกี่ยวกับภาชนะบรรจุ เช่น น้ำดื่ม ผลิตภัณฑ์อาหาร ขนม สมุนไพร สำหรับ ภาชนะที่ใช้กับอาหารสุก อาหารทอด น้ำส้มสายชู เตาไมโครเวฟ อาหารร้อน/เย็น ต้องเลือกให้ถูกประเภท การปิดผนึก ก็สำคัญเพราะอาจเปิดช่องให้เกิดเชื้อราได้

อาหารตามสั่ง ก๋วยเตี๋ยว เย็นตาโฟ ซึ่งมักใช้เมลามิน เพราะ สะดวก ควรเลือกใช้เมลามินที่มีเครื่องหมาย มอก. เวลาล้าง ห้ามใช้แปรงขัดที่จะทำให้มีรอยก้นชาม เพราะเมื่อใส่อาหารร้อน สารเคมีจะปนเปื้อนออกมา และควรเปลี่ยนทิ้งทันที เมื่อเห็นว่า ก้นชามเริ่มเปลี่ยนสี เพราะเสื่อมสภาพแล้ว ถังดำเป็นพลาสติกรีไซเคิล ห้ามนำมาใส่อาหารทอดขาย

อย่าซื้อเพราะเห็นว่าราคาถูก สีสันสวยงาม บางทีมีการขายถังพลาสติกข้างทาง ต้องดูว่าพลาสติกมีฉลากไหม มีมาตรฐานไหม หากเป็นถังใบโตไม่มีฉลากอย่าซื้อ และบางทีอาจเป็นถังพลาสติกที่มีการใช้มาแล้ว เช่น อาจเป็นถังพลาสติกที่บรรจุสารเคมี ซึ่งมักจะเป็นถังค่อนข้างหนา เกษตรกรมักซื้อไปใช้ ซึ่งต้องระวัง เพราะเราไม่ทราบว่า เดิมใช้กับสารเคมีใดมา หากจำเป็นต้องใช้ ก็ห้ามใช้เกี่ยวข้องกับการกินการปรุงการแปรรูปอาหาร เช่น การทำน้ำหมักสำหรับบริโภค หรือบางคนเอาแกลลอนน้ำมันเครื่องมาล้าง แล้วนำไปบรรจุน้ำดื่ม หิ้วไปท้องไร่ท้องนา อันนี้อันตรายมาก

ไม่ว่า ข้อสงสัยเรื่องพลาสติกเป็นอย่างไร การเพิ่มเติมความรู้ การตระหนักในสิทธิผู้บริโภค ทำตามกฎหมาย ให้ความดูแลเอาใจใส่ต่อสุขภาพ ดูแลสิ่งแวดล้อม ช่วยกันลดโลกร้อน ลดการใช้พลาสติก ลดความเสี่ยงต่อสุขภาพ ต่างๆเหล่านี้ ล้วนต้องการความร่วมมือจากทุกคน ทุกส่วนงาน ตั้งแต่ ตัวเรา สังคม ผู้บริหารองค์กร โรงเรียน ครู องค์กรส่วนท้องถิ่น เทศบาล อสม. นักกิจกรรม พระสงฆ์สามเณร ประชาชนทั่วไป และหน่วยงานระดับกฎหมาย/นโยบาย

อย่านิ่งดูดาย หากพบว่ามีการใช้พลาสติกเป็นภาชนะที่เป็นอันตรายต่อผู้บริโภค ขอให้ร้องเรียน และใช้สิทธิผู้บริโภค แจ้งหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง เช่น สคบ. อย. สสจ. องค์กรส่วนท้องถิ่น และองค์กรผู้บริโภค
  : บทความโดย : สุภฎารัตน์ สุธีพรวิโรจน์
  : ภาพประกอบ : จากอินเตอร์เนต
  : ลงพิมพ์ในหนังสือพิมพ์ไทยนิวส์ ฉบับวันอังคารที่ 5ตุลาคม 2553 คอลัมน์คุยกับเภสัชกร หน้า 7
---------------------------------------------------------------------------------
เปิดโลกเขียวมะกอก

Share |
 

เปิดโลกเขียวมะกอก